Tại Sao Tôi Trở Về Việt Nam Sau 10 Năm Ở Châu Âu

Sau mười năm ở châu Âu — hoàn thành hai bằng cấp, xây dựng sự nghiệp, và kết bạn với những người bạn suốt đời — tôi đã đưa ra một quyết định mà nhiều người cho là bất ngờ: Tôi chuyển về Việt Nam.

Câu Hỏi Ai Cũng Hỏi

"Sao anh lại rời đi?" Đó là câu hỏi tôi đã nghe hàng chục lần. Và tôi hiểu sự bối rối. Châu Âu mang lại sự ổn định, cơ hội, và chất lượng cuộc sống mà nhiều người mơ ước. Vậy tại sao lại rời đi?

Câu trả lời không đơn giản. Bởi vì sự thật là: Tôi đã yêu nước Pháp sâu sắc. Và kỳ lạ thay, chính tình yêu đó là lý do tôi cần phải trở về.

Yêu Khi Là Người Ngoài Cuộc

Đây là nghịch lý: Tôi đã dành cả thập kỷ cảm thấy mình là "người ngoài cuộc" — nhưng chính góc nhìn người ngoài đó lại cho phép tôi yêu văn hóa Pháp theo cách mà người bản địa có thể xem là hiển nhiên.

Tôi yêu những ngày cuối tuần. Không phải vì không có gì để làm, mà vì có quá nhiều thứ để làm. Sáng thứ Bảy ở các triển lãm bảo tàng. Chiều Chủ Nhật lang thang qua các gallery. Louvre, Musée d'Orsay, Centre Pompidou — mỗi lần ghé thăm lại khám phá thêm điều mới về nghệ thuật, lịch sử, và cách con người tìm hiểu thế giới.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất không phải là nghệ thuật, mà là văn hóa xung quanh nó. Sáng thứ Hai, các đồng nghiệp Pháp sẽ chia sẻ họ đã làm gì cuối tuần: một triển lãm mới họ khám phá, một bộ phim họ xem, một cuốn sách họ đang đọc, một cung đường leo núi ở vùng quê. Những cuộc trò chuyện về trải nghiệm, ý tưởng, vẻ đẹp.

Đây là một sự khám phá.

Ở Việt Nam, những cuộc trò chuyện trong bữa trưa thường xoay quanh giá bất động sản, tips chứng khoán, ai mua xe gì. Không có gì sai với điều đó — nó phản ánh những lo lắng khác nhau, những giai đoạn cuộc sống khác nhau. Nhưng ở Pháp, tôi khám phá một cách sống khác: nơi sự tò mò trí tuệ và trải nghiệm văn hóa được trân trọng vì chính giá trị của chúng.

Người Pháp có một cụm từ: liberté de pensée — tự do tư tưởng. Không chỉ là quyền tự do chính trị để suy nghĩ, mà là sự cho phép về văn hóa để ưu tiên suy nghĩ, khám phá, đặt câu hỏi. Để dành cuối tuần ở bảo tàng thay vì tính toán khoản đầu tư tiếp theo. Để trân trọng ý tưởng ngang với kết quả.

Những Gì Tôi Học Được Ở Châu Âu

Thập kỷ ở Pháp đã thay đổi tôi hoàn toàn. Tôi đã:

Lấy bằng Tiến sĩ về bảo mật mạng và học máy
Làm việc với những bộ óc xuất sắc từ hàng chục quốc gia
Học cách điều hướng các nền văn hóa và phong cách giao tiếp khác nhau
Xây dựng khả năng chịu đựng qua vô số khoảnh khắc là "người ngoài cuộc"
Phát triển sự trân trọng sâu sắc với nghệ thuật, triết học, và đối thoại trí thức

Những trải nghiệm này định hình con người tôi ngày hôm nay. Nhưng chúng cũng làm rõ một điều quan trọng: sự phát triển không chỉ về nơi bạn đến, mà còn về những gì bạn làm với những gì đã học.

Và điều tôi học được ở Pháp không chỉ là kiến thức kỹ thuật. Đó là một cách nhìn thế giới.

Việt Nam Khi Tôi Trở Về

Việt Nam năm 2021 không phải là Việt Nam mà tôi rời đi năm 2011. Hệ sinh thái công nghệ đang sôi động. Các startup đang phát triển mạnh. Giới trẻ đầy tham vọng và tư duy toàn cầu.

Nhưng tôi cũng nhìn thấy những khoảng trống — không chỉ về công nghệ, mà còn về văn hóa:

DeFi và blockchain có thể mang lại tiếp cận tài chính cho hàng triệu người
Góc nhìn toàn cầu mà các đội ngũ địa phương khao khát
Những hiểu biết từ nghiên cứu chưa đến được thị trường này
Cầu nối văn hóa giữa Đông và Tây mà ít ai có vị trí để xây dựng

Lý Do Thực Sự

Nếu thành thật, lý do thực sự tôi trở về tham vọng hơn chỉ "đền đáp".

Đúng, có câu tục ngữ Việt Nam: "Uống nước nhớ nguồn". Nguồn của tôi đã cho tôi nền tảng để thành công ở nước ngoài.

Nhưng tôi cũng muốn củng cố mối quan hệ giữa Pháp và Việt Nam. Trở thành cầu nối giữa hai nền văn hóa đã định hình tôi. Mang về không chỉ kỹ năng kỹ thuật, mà còn liberté de pensée — thứ đã thay đổi cách tôi nhìn thế giới.

Tôi muốn những người làm việc ở Việt Nam có những cuộc trò chuyện sáng thứ Hai về triển lãm họ đã xem, cuốn sách đã thay đổi tư duy, ý tưởng khiến họ thức đêm. Không phải vì thành công vật chất không quan trọng — mà vì sự phong phú trí tuệ làm cho thành công vật chất có ý nghĩa hơn.

Tiếp Theo Là Gì

Tôi không có tất cả câu trả lời. Tôi đang học cách điều hướng một đất nước vừa quen thuộc vừa đã thay đổi. Tôi đang xây dựng lại mạng lưới, hiểu những động lực mới, và tìm cách kết nối các thế giới của mình.

Nhưng tôi háo hức. Điều này cảm thấy như khởi đầu của một điều gì đó có ý nghĩa — không chỉ cho sự nghiệp, mà còn cho sự giao lưu văn hóa giữa Pháp và Việt Nam.

Nếu bạn đang cân nhắc một quyết định tương tự — dù là trở về nhà, thay đổi sự nghiệp lớn, hay theo đuổi con đường mà người khác không hiểu — đây là điều tôi muốn nói:

Hãy tin vào trực giác của bạn. Con đường cảm thấy đúng, ngay cả khi khó giải thích, thường là con đường đáng đi.

Và nếu bạn được định hình bởi hai nền văn hóa, đừng xem đó là bị chia rẽ giữa hai thế giới. Hãy xem đó là vị trí độc nhất để kết nối chúng.

Bạn sẽ làm gì nếu phải chọn giữa sự thoải mái và tiếng gọi? Bạn đã bao giờ cảm thấy như người ngoài cuộc nhưng lại yêu nơi khiến mình khác biệt? Tôi rất muốn nghe suy nghĩ của bạn.